Vorteks ayırıcı (hidrodinamik ayırıcı, İng. HDS – Hydrodynamic Separator), yağmur suyunu silindirik bir hazne içinde dairesel akışa sokarak kum, çakıl, sediment ve yüzen kirleticileri sudan ayıran bir ön arıtma ünitesidir. Hareketli parça ve enerji gerektirmez; ayırma, yerçekimi ve girdap akışının oluşturduğu kuvvetlerle sağlanır.
Vorteks ayırıcı nasıl çalışır?
Su, haznenin çeperine teğet olarak girer ve dönen bir akış oluşturur. Dönüş sırasında ağır partiküller merkezdeki düşük hızlı bölgeye ve tabana çöker; yağ, köpük ve plastik gibi yüzen maddeler ise bir bölme ile üst kısımda tutulur. Arıtılmış su, kirleticilerin yeniden karışmasını önleyen bir çıkış yapısından alınır.
Klasik çöktürme havuzuna göre vorteks ayırıcı çok daha küçük bir alanda aynı sediment tutma verimine ulaşır. Bu nedenle yol ve otopark gibi alanı kısıtlı yerlerde, mevcut kanal hattına gömülü olarak yerleştirilebilir.
Kullanım alanları
- Otoyol, kavşak ve köprü yağmur suyu deşarjları
- Otopark, lojistik ve sanayi alanları
- Yağmur suyu depolama ve sızdırma sistemlerinin ön arıtması
- Alıcı ortama deşarj öncesi katı madde giderimi
- Filtrasyon üniteleri öncesinde yük azaltma
Boyutlandırma ve bakım
Ünite, arıtılması gereken tasarım debisine ve hedeflenen partikül boyutuna göre seçilir; büyük debiler için by-pass yapısı ile birlikte tasarlanır. Hazne çapı arttıkça daha ince partiküller tutulabilir. Toplanan sediment ve yüzen maddeler, vakumlu araçla periyodik olarak boşaltılmalıdır; bakım aralığı drenaj alanının kirlilik yüküne göre belirlenir.
Vorteks ayırıcı, çözünmüş kirleticileri ve ince emülsiyon yağları tek başına gidermez. Bu tür kirleticiler için sistem, filtrasyon üniteleri veya ayrı yağ ayırıcılarla tamamlanır. Ön arıtma, aşağı akıştaki yağmur suyu depolama tanklarının ve sızdırma sistemlerinin tıkanmasını önleyerek ömrünü uzatır.
İlgili ViaCon çözümleri
ViaCon, yağmur suyu arıtması için vorteks ayırıcıları içeren ViaCon Arıtma Çözümleri sunar. Toplama ve depolama tarafı için yağmur suyu toplama ve drenaj sistemi sayfalarını inceleyebilirsiniz.
Vorteks ayırıcı hakkında sık sorulan sorular
Hidrodinamik ayırıcı nedir?
Hidrodinamik ayırıcı, suyun dairesel akışından yararlanarak katı ve yüzen kirleticileri ayıran bir arıtma ünitesidir. Vorteks ayırıcı ve siklon ayırıcı aynı prensiple çalışan üniteler için kullanılan diğer adlardır.
Vorteks ayırıcı ile çöktürme havuzu arasındaki fark nedir?
Çöktürme havuzu partiküllerin sakin suda yavaşça çökmesine dayanır ve geniş alan gerektirir. Vorteks ayırıcı, girdap akışı sayesinde aynı ayırmayı çok daha küçük bir hacimde yapar ve gömülü olarak yerleştirilebilir.
Vorteks ayırıcı yağı tutar mı?
Yüzen serbest yağ ve hidrokarbonlar bölme sayesinde haznenin üst kısmında tutulur. Ancak emülsiyon haldeki yağlar ve çözünmüş kirleticiler için ilave filtrasyon veya yağ ayırıcı gerekir.
Vorteks ayırıcı ne sıklıkla temizlenir?
Temizlik sıklığı drenaj alanının büyüklüğüne ve kirlilik yüküne bağlıdır. Genellikle yılda bir veya iki kez sediment seviyesi kontrol edilir ve vakumlu araçla boşaltılır; yoğun trafikli alanlarda bu aralık kısalır.